(“Kapitalizmin Altın Çağı” nasıl yıkıldı?)
13 Temuz 2016 tarihli yazımda, kapitalizmin altın çağını anlatmış; “Kapitalizmin Altın Çağı”nın nasıl sonuna gelindiğini anlatmaya çalışacağımı söylemiştim.
***
1979 yılında Margareth Thatcher’in İngiltere başbakanı seçilmesiyle, İngiltere’de ekonomik sistemin çalışma metotları değiştirildi.
İkinci Dünya Savaşı sonrası yıkılan ekonomiyi ayağa kaldırmak için uygulanan ekonomik sistemden vazgeçildi.
***
Thatcher hükümeti tarafından yapılan ilk uygulama, yüksek gelir vergilerini indirmek oldu. Buna karşılık devletin yaptığı harcamalar, örneğin, eğitimde, konutta, ulaşımdaki harcamalar azaltıldı.
Böylece, daha önce yüksek gelir vergilerinden elde edilen paralarla kamu yararına yapılan harcamalar kaldırıldı.
Sendikaların gücünü azaltan kanunlar çıkartıldı.
Buna karşılık, sermayenin üzerindeki devlet kontrolü kaldırıldı. Özellikle sınır ötesi sermaye hareketlerindeki kısıtlamalar kaldırıldı.
En önemli ekonomik yöntem değişikliği ise, kamu iktisadi teşebbüslerini özel sektöre satmakla yaptılar.
Böylece, az gelişmiş, gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerde bir özelleştirme furyası başladı.
Enflasyonu indirmek için hükümetin uyguladığı ekonomik yöntemle, ekonomik faaliyetler azaltılarak, talep daralması yaratıldı. Faizler yükseltildi.
Bu durum İngiltere’de büyük bir durgunluk yarattı. İşsiz sayısı 3 milyonun üzerine çıktı.
***
Ronald Reagan, 1981’ de ABD başkanı oldu. Uyguladığı ekonomik yöntem, Thatcher’in İngiltere’de uyguladığı yöntem ile aynı idi.
Reagan hükümeti gelir vergisi oranlarını düşürerek, bu indirimlerden dolayı zenginlerin eline daha çok para geçecek ve zenginler bu paralarla yeni yatırımlar yapacaktı.
Buna karşılık yoksullara verilen destek azaltıldı. Asgari ücret donduruldu.
İngiltere’de olduğu gibi, enflasyonu azaltmak için faiz oranları arttırıldı. ABD’deki imalat sanayinin büyük bir bölümü bu finansal maliyetleri kaldıramadı. Böylece imalat sanayindeki üstünlüğünü de rakiplerine kaptırdı.
1979’da İngiltere’de 1981’de ABD’de başlayan finansal serbestleşme, “Kapitalizmin Altın Çağı”nın sonunu getirmiş oldu. 2008 yılının Temmuz ayında ABD’de başlayan ve hala bütün dünyayı etkisi altına alan finansal krizin temellerini oluşturdu.
Önemli Not: 15 Temmuz 20016 tarihinde değerli ağabeyim emekli emniyet müdürü Esat Sevinç’in vefatı nedeniyle yapılan haber ve başsağlığı mesajı için Adana Haber Gazetesi yönetimine ve tüm çalışanlarına, ailemin tüm fertleri adına teşekkür ediyorum.
